مگس های سفید در گلخانه ای به نام تهران

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۷/۸

۱۸ دقیقه مطالعه

مگس سفید

مگس سفید در تهران:

چهار سالیه که پایتخت نشینان در روزهای گرم سال، با مهمون هایی جدید و البته مزاحم، روبه رو شدن، حشراتی بسیار ریز که مثل لشکری بزرگ در تهران جولان می دن و هر از گاهی به عابران حمله ور می شن! به خصوص اگر شهروندی لباس زرد پوشیده یا تاکسی زرد رنگی سوار شده باشه. حشره ای به نام مگس سفید که البته به اسم های دیگه ای هم شهرت داره؛ مثل «سفید بالک» و «عسلک پنبه».

با وجود تذکرهای اعضای شورای شهر به شهرداری و متقابلا ادعای مدیران شهرداری مبنی بر اینکه با انواع سموم و آبپاشی، این حشرات رو از بین بردن، ما هر سال تابستون با شروع گرما، شاهد هجوم دوباره این مهمون های ناخونده هستیم؛ حشراتی که هنوز برای شهروندان تهرانی و حتی بسیاری از کارشناسان مرتبط، موجوداتی ناشناخته هستن؛ شاید به همین دلیله که هر روز خبر و شایعات جدید در مورد این موجودات منتشر می شه؛ از روش های عجیب و غریب پیشنهادی برای مقابله با مگس سفید تا اخباری در خصوص احتمال بروز بیماری از طریق اون! اما اینکه تا چه حد این اخبار و شایعات درسته، موضوعیه که هنوز در هاله ای از ابهامه!

مگس های سفید با اصل و نسب اند!

این حشرات از خانواده سفید بالکان (Aleyrodidae) هستند. تا حالا بیش از ۱۵۵۰ گونه از این خانواده شناخته شده. سفید بالک ها از جمله آفات مهم محصولات کشاورزی در سرتاسر جهان به ویژه در مناطق گرمسیری هستن. سطح بدن و بال های این حشرات که بسیار ریز و کمتر از یک میلی متر هستن، به وسیله ی پودر سفیدرنگی پوشیده شده. شکل ظاهری مگس سفید، شباهت زیادی به پروانه داره اما در مقیاس خیلی خیلی کوچک تر!

این حشرات می تونن آزادانه به اطراف پرواز کنن و عموما زیر برگ گیاهان، در حال تغذیه از شیره ی اون ها مشاهده می شن. سفید بالک ها مثل شته ها، از توانایی بالایی در تولیدمثل برخوردارن و جمعیت شون رو در زمان کوتاهی به شکلی شگفت انگیز، افزایش می دن!

مگس سفید دارای زیرگونه های متعددیه که در ایران بیوتایپ B این زیرگونه، به چشم می خوره. این بیوتایپ یکی از خطرناک ترین و مقاوم ترین زیرگونه های مگس سفیده که سبب بروز آسیب های جدی به محصولات کشاورزی می شه. این نوع حشرات آسیب های زیادی به محصولات کشاورزی وارد می کنن و موجب می شن که هوای محیط شهری که توسط درختان تامین می شه هم به خطر بیفته.

به طور مثال مگس های سفید محصولات گوجه فرنگی رو مورد حمله قرار می دن و بیماری ویروسی شبیه به ویروس «پیچیدگی برگ زرد گوجه فرنگی» رو با خود حمل می کنن. ویروس هایی که مگس سفید با خود حمل می کنه می تونه به شکلی جدی محصولاتی مثل پنبه، گوجه فرنگی، لوبیا و مرکبات رو مورد حمله قرار بده.

مگس های سفید دارای هیچ گونه ضمائم دهانی برای گزش انسان نیستن، و در صورتی که بتونن بیماری منتقل کنن فقط به صورت مکانیکی امکان پذیره. یک نسل از مگس سفید، در حدود ۱۵ روز طول می کشه و ممکنه تا ۱۵ نسل در سال داشته باشه. خسارت مستقیم اون ها از طریق تغذیه از شیره گیاهی، ضعف شدید بوته ها و همچنین آلوده کردن برگ ها و سایر اندام های گیاهی با رشد قارچ دوده و جلوگیری از عمل فتوسنتزه و خسارت غیر مستقیم اون ها، انتقال بیش از ۱۹ بیماری ویروسی بر روی ۵۰ گونه از گیاهانه.

چرا تهران؟!

مگس سفید

 نظریه های مختلفی در مورد «چرایی» حضور مگس های سفید در پایتخت وجود داره. به گفته برخی کارشناسان، یکی از عوامل، افزایش گازهای گلخانه ای در شهر تهرانه. به اعتقاد این گروه، آلودگی، یکی از عواملیه که باعث افزایش گازهای گلخانه ای و تبدیل شدن شهر تهران به یک گلخانه شده و فضای مناسبی برای تاخت و تاز مگس سفید که یک آفت گلخانه ای هست رو فراهم کرده.

همچنین دلیل دیگه ای برای طغیان این حشرات در محیط شهری، تغییرات اکوسیستمیه؛ به این معنا که با از بین رفتن حشرات شکارگر از جمله زنبورها (که مگس سفید رو شکار می کنن)، مگس های سفید افزایش پیدا می کنن. ضمن این که بررسی ها نشون می ده افزایش جمعیت مگس سفید، به دلیل سم پاشی های بی رویه و مبارزه شیمیایی با آفات در اطراف شهر تهران و در سطح شهر و برخی مناطق مانند منطقه شش ایجاد شده.

دکتر مهدی ضرابی، حشره شناس و عضو گروه مهندسی علوم زیستی دانشکده علوم و فنون نوین دانشگاه تهران که حدود ٣ دهه ست که روی این حشرات مطالعه و تحقیق می کنه هم، در خصوص علت حضور مگس سفید در تهران و شهرهای بزرگ گفت: دلیل افزایش یا بهتر بگم طغیان این حشرات، شیوه غلط مبارزه با این موجوداته.

درحقیقت استفاده از سموم شیمیایی و آفت کش های چینی یا نامرغوب توسط کشاورزان باعث مقاوم شدن این حشرات نسبت به سموم شیمیایی و درنهایت افزایش تصاعدی اون ها به ویژه در مزارع کشاورزی شده. ضرابی ادامه داد: حاشیه تهران پراست از مزارع و کشتزارهای مختلفی که بستر حضور مگس های سفیدن. طبیعیه که در چنین شرایطی باید منتظر حضور این حشرات در شهرمون هم باشیم.

رحمت الله حافظی، رییس کمیسیون سلامت و محیط زیست شورای شهر چهارم هم دلیل این هجوم رو این طور تشریح می کنه: به دلیل مصرف بی رویه در سموم کشاورزی در شهرستان های غربی شهر تهران، با این آفت مواجه شدیم؛ مگس هایی که در سال جاری می بینید حاصل تخم گذاری سال های گذشته ست. در واقع این طور نیست که این مگس ها امسال از خارج از تهران وارد شده باشن.

آیا مگس های سفید خطرناکند؟!

اما سوال اصلی که با حضور مگس های سفید پیش میاد، اینه که آیا این حشرات برای انسان ضرر دارن و منجر به بروز بیماری می شن یا خیر؟ سوالی که تا حالا پاسخ دقیقی بهش داده نشده و کارشناسان نظرات متفاوتی در موردش دارن؛

به گفته ی علی محمد شاعری، رییس سابق ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری: با توجه به افزایش دمای هوا، تکثیر این حشره بسیار زیاده و موجب می شه در شهر بیشتر به چشم بیاین اما هیچ گونه ضرری برای انسان نداشته و ابدا جای نگرانی وجود نداره.

اما یک عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با تاکید بر این که مگس سفید احتمال ابتلا به آلرژی و بیماری های خطرناک رو به دنبال داره، گفت: مگس سفید حشره ای ریزه که می تونه وارد اعماق ریه بشه و تمام بیماری های ویروسی و خارجی رو منتقل کنه، بنابراین باید نگاه ویژه، درست و قوی برای رفع این مشکل در مسئولان مربوطه به خصوص شهرداری و شورای شهر تهران وجود داشته باشه.

دکتر ضرابی هم مثل این نماینده مجلس، معتقده که مگس های سفید باعث بروز انواع بیماری های ریوی می شه: البته این حشرات باعث ایجاد بیماری های مشترک بین حیوان و انسان نیستن ولی اولا باعث خشک شدن مزارع و به خصوص صیفی جات و خطر تامین محصولات کشاورزی به شکلی جدی می شن و ثانیا از طریق مسموم شدن محصولات کشاورزی اون هم به دلیل استفاده از سموم خطرناک شیمیایی نامرغوب و افزایش پنهان و البته نگران کننده برخی بیماری های خطرناک، زندگی انسان ها رو هم تحت تاثیر قرار می دن.

ضرابی در عین حال تاکید کرد: با افزایش جمعیت این مگس های به ظاهر بی خطر و ورود اون ها به بدن از طریق سیستم تنفسی یا دهان، باید در آینده ای نزدیک منتظر انواع بیماری های خطرناک تنفسی و ریوی و... در تهران و سایر کلان شهرها باشیم.

تکلیف بلاتکلیف شهروندان!

 پزشکان هم توصیه های موکدی رو به شهروندان داشته و دارن. دکترمحسن روح اللهی، متخصص ریه و دستگاه گوارشی در همین زمینه گفته: بیشترین توصیه برای مقابله و مراقبت در زمینه آسیب های مگس سفید مربوط به دستگاه تنفسی فوقانیه. چرا که این حشره با ورود به مجاری تنفسی می تونه باعث تحریک مخاط و تظاهرات آلرژیک ازجمله عطسه و سرفه بشه و همچنین آبریزش بینی رو خصوصا در کودکان، افراد مسن و بیماران مبتلا به بیماری های زمینه ای تنفسی و آلرژیک مثل آسم، بیماری انسدادی تنفسی مزمن (COPD) و... بشه.

 روح اللهی افزود: همچنین مگس سفید در زمینه انتقال آلودگی هم می تونه تاثیرگذار باشه و با ورودش به دستگاه تنفسی زمینه رو برای بروز عفونت های فرصت طلب قارچی و باکتریایی فراهم کنه. بنابراین بهتره که شهروندان از ماسک استفاده کنن؛ این موضوع برای افرادی که دارای نقص سیستم ایمنی از قبیل بیماران دریافت کننده پیوند، بیماران مبتلا به سرطان، یا اون هایی که از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی استفاده می کنن، از اهمیت بیشتری برخورداره؛ توصیه می شه که در صورت ورود مگس سفید به چشم ها، به  سرعت چشم ها را با آب، بشورن تا حشره و آلودگی ها خارج شده و در صورت ورود این حشره به مجاری بینی هم می شه با شست وشوی با آب اون رو خارج کرد.

حافظی: تذکرات ما بی نتیجه بود!

همان ابتدای ظهور پدیده مگس سفید در تهران، حافظی که خود یکی از منتقدین عملکرد شهرداری در برخورد با این مگس هاست گفت: واقعیت اینه که در طول چند سال اخیر و با وجود تذکرهای پی در پی ما در شورای چهارم، اتفاق خاصی برای مقابله با این حشرات نشد. تنها کاری که کردن آبشویه درختان بود، ولی چون این اقدام، منظم و فراگیر نبود، تاثیرچندانی به جا نگذاشت. در طول این سال ها شهرداری محیط زیست رو مسئول مقابله با این حشرات می دونست و محیط زیست هم این اقدام رو از وظایف وزارت جهاد و کشاورزی اعلام می کرد.

 رییس کمیسیون محیط زیست و سلامت شورای شهرچهارم ادامه داد: بالاخره سال گذشته با همکاری وزیر جهاد کشاورزی و پیگیری های انجام شده، کارگروهی متشکل از مرکز تحقیقات گیاه پزشکی، سازمان حفظ نباتات، سازمان بوستان ها و فضای سبز شهرداری تهران و ستاد حفظ نباتات، تشکیل و تحقیقات لازم در این خصوص آغاز شد که البته از نتایج اون خبری ندارم. وی افزود: در شهرهای بزرگ همچون کالیفرنیا، ٥ سال با پدیده مگس های سفید مواجه بودن و تونستن با این پدیده مقابله و اون رو ریشه کن کنن. حافظی ادامه داد: مگس های سفید، آفت درجه دو محسوب می شن و در واقع تهدیدی برای انسان ها نخواهند داشت، بلکه فقط آزاردهنده ان.

 مقابله فیزیکی و شیمیایی:

مگس سفید

محمد حقانی، رییس کمیته محیط زیست شورای چهارم هم طی گفتگویی، مقابله با مگس سفید رو مثل هر آفت دیگه ای، به دو شیوه «شیمیایی» و «فیزیکی» دونست.

  • روش شیمیایی:

در روش «شیمیایی» باید درختان با سمومی که مورد تایید کارشناسان هست و البته در بازه های زمانی مشخص و تاثیرگذار، سم پاشی بشن. وی افزود: اما در سال های گذشته شاهد بودیم که متاسفانه شهرداری از سموم مختلفی برای سمپاشی درختان استفاده می کرد و توجه چندانی هم به زمان هایی که باید در آن سم پاشی انجام بشه، نداشت.

  • روش فیزیکی:

طبق بررسی ها، حتی آبپاشی ساده درختان هم می تونه باعث پراکنده شدن مگس های سفید بشه. از طرفی این حشره هم مثل تمامی انواع حشرات موذی، دشمن هایی داره. دشمن هایی مثل: کفش دوزک ها و... ولی نکته اینجاست که این حشرات در سال های اخیر به دلیل سم پاشی های بی حساب و کتاب و بی برنامه، از بین رفتن و در نتیجه، با از بین رفتن دشمنان مگس سفید –که می تونن باعث کنترل تعداد اون ها بشن– نسل این مگس ها سال به سال بیشتر و بیشتر شد.

اما عده ای از کارشناسان نظر دیگه ای دارن؛ اون ها اعتقاد دارن هرگز از مواد شیمیایی و حشره کش ها برای کنترل مگس سفید استفاده نکنید. چرا که بسیاری از گونه های اون در مقابل حشره کش مقاوم هستند در حالی که شکارچیانش مقاوم نبوده و از بین می رن. بنابراین با این کار فقط حشرات مفید رو از بین می برید و به مگس های سفید فرصت جولان بیشتری می دید!

 از اقدامات فیزیکی دیگه ای که می شه انجام داد، می تونیم به استفاده از چسب های زرد برای جمع کردن مگس سفید استفاده کنیم؛ همین طور می تونید ترکیبی 50-50 از وازلین و مایع ظرفشویی تهیه کنید و بر روی صفحات زرد رنگ اسپری کنید؛ این ترکیب به اندازه کافی چسبناک هست که بتونه این حشرات ریز سفید رنگ رو گیر بندازه. شاید جالب باشه که بدونید، جاروبرقی یکی از بهترین راه های گرفتن مگس سفید از گیاهه؛ البته نه در خیابون! فقط در صورتی که بخواید مگس سفید رو در مزرعه یا حیاط خونه تون از بین ببرید.

آیا چسب های زردرنگ روی درختان مؤثرند؟!

دکتر ضرابی کارشناس حشره شناسی، معتقده برچسب های زردرنگ نصب شده روی درختان، تاثیر زیادی روی کاهش آمار مگس های سفید نداره: این برچسب ها به خاطر آلودگی و به خصوص وجود ذراتی مثل گازوییل در هوا، به سرعت تیره می شن و اثرشون رو از دست می دن. برای همین در دنیا هم از این روش استفاده نمی شه.

ولی درعجبم چرا شهرداری چند سالیه که برای استفاده از این برچسب ها اصرار دارد؟ نکته جالب اینجاست که حتی در نصب این برچسب ها هم از روش و قواعد خاصی پیروی نمی کنه. مثلا یک برچسب ر نوک درخت زدن و یکی رو وسط درخت! بنابراین این شیوه، با وجود هزینه های کلانی که خرید اون ها و نصب شون برای شهرداری داشته، عملا نتیجه ای در برخورد با مگس سفید نداشته.

مبارزان بیولوژیک مگس سفید:

مگس سفید که آفت درجه دو محسوب می شه، مبارزانی طبیعی هم داره؛ مثل گونه های مختلف کفشدوزک ها و به  ویژه «کفشدوزک هفت  نقطه ای». این گروه از حشرات به دلایل بسیاری از اهمیت برخوردار بوده و توانایی کنترل جمعیت شته ها و انواع مختلف آفت ها رو در فواصل زمانی اندکی دارن، به طوری که در شرایط مطلوب به طور متوسط روزانه از ۲۴ پوره شته باقلا تغذیه می کنه و یک لارو کفشدوزک هفت نقطه ای، در طول دوره رشد و نمو خود، به طور متوسط از هزار شته و حشره بالغ اون از ۹ هزار شته تغذیه می کنه!

از جمله مهم ترین دشمنان طبیعی مگس سفید می تونیم زنبور Encarsia ormosa کفشدوزک سیاه Delphastus pusillus و شبگزهای گل Anthocoridae رو نام ببریم. زنبور فورموسا روی پوره های مگس سفید تخم گذاری می کنه و زمانی که لارو زنبور فورموسا از تخم خارج می شه، داخل پوره های مگس سفید شده و از اون ها تغذیه می کنه و بعد به صورت زنبور بالغ خارج می شه. کفشدوزک سیاه و شبگزهای گل هم به صورت مستقیم از پوره های مگس سفید تغذیه می کنن.

فعالان محیط زیست چه نظری دارند؟

سال گذشته «اسماعیل کهرم» بوم شناس و فعال محیط زیست در ارتباط با راه های مبارزه با سفید بالک ها، گفت: مگس سفید گونه ای مخرب از حشره ها به شمار می ره و نباید با چیزی خطرناک تر به مبارزه و رویارویی با اون پرداخت؛ بنابراین استفاده از سم و آفت کش های مختلف توصیه نمی شه، چرا که این مواد شیمیایی نه تنها باعث از بین رفتن سفید بالک ها نمی شن، بلکه سبب مرگ و نابودی زنبورها یا سایر حشراتی که دشمنان طبیعی و شکارچی های اصلی مگس سفید به شمار می رن، خواهند شد. 

این فعال محیط زیست در ادامه با اشاره به بی خطر بودن این حشره ها برای سلامتی انسان ها، اظهار داشت: به اعتقاد من هرگونه مبارزه شیمیایی و چسبوندن نوار چسب های زردرنگ به تنه درختان ضررهایی به مراتب بیشتر از آفت مگس سفید به دنبال داره. همچنین بعید به نظر می رسه که سفیدبالک ها برای درختان سطح تهران، تهدیدی جدی به حساب بیان؛ بنابراین بهتره تا این حشره ها رو که آسیب جدی و چندانی برای انسان ها ندارن، رها کرد و با از بین بردن ریشه و علت به وجود اومدن اون ها، به مبارزه با این حشره پرداخت. چرا که ریشه یابی این مشکل باعث می شه تا مهار این آفت با دقت و سرعت بیشتری صورت بگیره.

کهرم با اشاره به این که مگس های سفید در محیط هایی مثل جوی های آب، حوض هایی با آب راکد و همین طور زباله ها پرورش پیدا می کنن و بعد پخش و منتشر می شن، یادآور شد: بنابر گزارش های مختلف، این گونه از حشره ها در منطقه های جنوبی و جنوب غربی تهران بیشتر دیده شدن.

بنابراین این نظریه تقویت می شه که آب های راکد و حوض های قدیمی خونه ها، منشا این آفت باشن. با وجود این که شنیده شده این حشره ها با ورود به دهان و بینی افراد، مشکلات تنفسی بی شماری برای اون ها به وجود میارن، اما گزارشی از صدمه این آفت به انسان تا کنون منتشر نشده، بنابراین به طور مشخص سفید بالک ها آفتی معمولی محسوب می شن و خطری هم برای انسان به شمار نمیان. 

تاثیر سفید بالک ها بر محصولات کشاورزی:

کهرم با بیان این موضوع که حیات وحش یک شهر، در حالت ایستایی و ثابت قرار نداره، گفت: مگس های سفید، حشره هایی سبک هستن که با باد جابه جا می شن و به این ترتیب به تهران اومدن و اگر شرایط زیست، براشون مهیا باشه می مونند، زاد و ولد می کنند و جزء حیات وحش و مجموعه حشره های تهران خواهند شد؛ و اگر محیط طبیعی تهران برای شرایط زیست اون ها مناسب نباشه به منطقه های دیگه خواهند رفت و زیست خود رو در محیطی دیگه آغاز می کنن. 

این فعال محیط زیست در پایان با اشاره به تاثیر سفید بالک ها بر محصولات کشاورزی، اظهار داشت: سفید بالک ها نه میکروب خاصی رو حمل می کنن و نه ناقل بیماری هستن؛ در زندگی انسان هم هیچ اختلالی ایجاد نمی کنن. حتی در گلخونه ها هم با یک نوع خاصی از اسپری، امکان مقابله و مبارزه با مگس های سفید وجود داره.

در برخی از محصول های گلخونه ای می شه با استفاده از قطره های مخصوصی در ریشه گیاهان و درختان، اون ها رو بی حال کرد و از بین برد. هر چند در این ارتباط اعتقاد دارم که باید از سفید بالک ها، بیشتر از وجود مگس ها و پشه ها نگران بود.

آپارتمان نشین ها چه کنند؟

خیلی از راه های کنترل مگس سفید برای باغ ها یا خیابان ها کارایی دارن اما در خونه ها باید از راه دیگه ای استفاده کرد: صابون های ضدمگس! این مایعات فقط برای کشتن مگس های سفید کاربرد دارن و جلوی رشدشون رو می گیرن.

یکی از پرطرفدارترین ها، مخلوطی از پنج مایع مختلفه. دو پیمانه کوچک الکل پزشکی رو با یک قاشق غذاخوری مایع ظرفشویی مخلوط کنید و روی برگ اسپری کنید. این مخلوط مخصوص وقت هاییه که تخم های مگس سفید زیر و روی برگ رو گرفته باشه. این مایع جلوی رشد تخم ها رو می گیره و لاروهای نوزاد رو از بین می بره.

 برای زمانی که این حشرات به آشپزخونه یا هر محلی که خوراکی بیشتره، حمله می کنن، باید از مایعی استفاده کنید که روی خوراکی ها تاثیری نداشته باشه؛ یک قاشق غذاخوری مایع ظرفشویی را با یک فنجان روغن گیاهی (روغن آفتابگردان، ذرت یا زیتون) مخلوط کنید. از اون جا که مایع ظرفشویی و روغن با هم مخلوط نمی شن، باید حسابی ظرف رو تکون بدید تا مخلوط یکدستی فراهم شه.

از این مخلوط برای تمیز کردن آشپزخونه یا هر جایی که با مواد خوراکی در تماسه استفاده کنید؛ البته بهتره که این مایع روی غذا نریزه اما هرچی هست، اثری از سم شیمیایی یا مشکلی که خود مگس ها برای سلامتی ما پیش میارن، کمتره.

اسپری دیگه ای هم هست که برای کشتن خود مگس ها _ نه لاروها یا تخم هایشان _ کاربرد داره. یک و نیم قاشق از صابون مایع یا جامد که پایه روغنی _ مثل روغن زیتون یا صابون های حمام قدیمی که در عطاری هاست _ رو با یک چهارم فنجان آب مخلوط کرده و روی برگ درخت های آلوده بپاشید.این مایع ساده، زیستگاه مگس های سفید رو از بین می بره و نمونه های بالغ شون رو سر به نیست می کنه.

گلخانه ای به نام تهران!

از تمام این ها که بگذریم، سوال مهمی اینجا مطرح می شه؛ چرا مگس سفید که آفتی گلخانه ایه، به صورت ناگهانی، یک شهر بزرگ مثل تهران رو فرا می گیره؟ به نظرتون یکی از مهمترین عوامل این پدیده، افزایش گازهای گلخانه ای در تهران نیست؟! آلودگی بیش از اندازه یکی از عوامل افزایش گازهای گلخانه ای هست که تهران رو تبدیل به یک گلخانه ی بزرگ کرده و فضای مناسبی برای جولان مگس سفید رو فراهم آورده.

همین طور که می بینید آلودگی محیط زیست، تاثیرات بی شماری بر زندگی ما داره و لحظه به لحظه اهمیت محیط زیست سالم، بیشتر نمایان می شه. بهتره ما هم قدمی برداریم؛ در این راه پاکزی به عنوان حامی محیط زیست، همراه شماست.

پاکزی

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۷/۸

پاکزی را در شبکه های اجتماعی:
لینک فیسبوک پاکزی
لینک لینکدین پاکزی
لینک اینستاگرام پاکزی
لینک تلگرام پاکزی
لینک توییتر پاکزی

کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به شرکت اکسون ویژن سیستم میباشد.