تفکیک زباله و بازیافت زباله در آلمان

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۶/۲۷

۱۰ دقیقه مطالعه

بازیافت در آلمان

بازیافت و تفکیک زباله در آلمان:

همیشه آلمان به عنوان کشوری صنعتی شناخته شده و شاید ناخودآگاه این تصویر رو برامون به وجود بیاره که به خاطر صنعتی بودن پر از زباله ست؛ اما واقعیت چیز دیگه ایه. آلمان قهرمان محیط زیست جهانه! بر اساس نظرسنجی ها حدود ۹۰ درصد مردم این کشور با علاقه ی شخصی زباله ها رو تفکیک می کنن و به همین دلیله که بازیافت در آلمان الگوی خیلی از کشورها قرار گرفته.

تولید سالانه ۳۰ میلیون تن زباله خونگی و به طور کل ۳۲۵ میلیون تن زباله (به علاوه ضایعات ساختمانی و خودرو) و رابطه بین رعایت نکردن بهداشت شهری و افزایش روزافزون بیماری هایی مثل وبا، تلنگری بود بر ژرمن ها تا از قرن نوزدهم رفته رفته تفکیک زباله و مدیریت بازیافت در آلمان رو گسترش بدن.

مدیریت پسماند در این کشور مثل سایر کشورها از جمع آوری و دفع مواد زاید آغاز و تا مدیریت حرفه ای اون ادامه پیدا کرد؛ تا جایی که در سال های اخیر هدف آلمان از سیاست های اتخاذ شده در حوزه مدیریت پسماند، دستیابی به اقتصادی مبتنی بر بازیافته که باعث صرفه جویی در منابع و کاهش اثرات نامطلوب روی محیط زیست می شه.

سیستم بازیافت زباله در آلمان

بازیافت در آلمان

کشوری که روزی دفع زباله رو تنها راه حل خودش در برابر کپه های آشغال می دید، امروز به مرحله ای رسیده که این رویکرد رو آخرین راه می دونه؛ کاهش تولید زباله، استفاده مجدد، بازیافت و بازیابی انرژی برای دولت و مردم آلمان در اولویت قرار داره و سیستم «Green Dot» تونسته این معضل رو تا حدود زیادی حل کنه. این سیستم که همه تولیدکنندگان آلمانی موظف به رعایت اون هستن، طوری طراحی ‌شده که همه تولیدکنندگان رو مجبور به بسته‌ بندی کالاهای خود تحت قوانین این سیستم می‌ کنه؛ در واقع تولیدکنندگان هرچی از بسته ‌بندی‌ های جمع و جورتری برای کالای خود استفاده کنن، هزینه اولیه کمتری پرداخت می کنن.

برچسب «Green Dot» نشون دهنده ی سه موضوعه: اول این که محصول مورد نظر قابلیت بازیابی داره، دوم این که در تولید این محصول، انواع روش های مؤثر برای کاهش مصرف مواد اولیه به کار رفته و در نهایت این که محصول مورد نظر در کشوری تولید شده که دوست دار محیط  زیست و چرخه طبیعته.

سیستم بازیافت در آلمان برای جمع آوری پسماندها، حالا به یک سمبل و استاندارد حفاظت از محیط زیست در اتحادیه اروپا بدل شده و به واسطه اون تولیدکننده یا فروشنده باید برای بسته بندی محصولات شون حتما از این سیستم استفاده و لوگوی اون رو خریداری کنن؛ هرچه بسته بندی بزرگ تر باشه، مبلغ بیشتری هم باید بابت اون بپردازن.

در نتیجه، این سیستم هوشمند، تولیدکننده ها رو مجبور به تولید کمتر کاغذ و فلز و شیشه ی نازک تر کرده. اما اصل ماجرا چیز دیگریه، این طرح تمامی موفقیتش رو مرهون سیستم دسته بندی و مرتب سازی دقیق پسماندها می دونه و از سال ۲۰۱۵ جمع آوری جداگانه زباله های مختلف شامل کاغذ، شیشه، پلاستیک و زباله های آلی خانگی اجباری شد.

آلمان قهرمان محیط زیست جهان

اغراق نیست اگر بگیم در هر آپارتمان این کشور، حداقل چهار متر مربع به محل جمع آوری زباله اختصاص داره. دولت آلمان تا به امروز تونسته بیش از ۵۰ درصد مواد ضایعاتی و دور ریختنی خود رو بازیافت کنه و به همین دلیله که نام قهرمان محیط زیست دنیا رو یدک می کشن. اما به نظر می رسه دستیابی به این امر بدون همکاری بین دولت و ملت امکان پذیر نبوده؛ اون چه بازیافت در آلمان رو بی بدیل کرده، استفاده از تکنولوژی های خاص و پیچیده نیست، بلکه فرهنگ سازی و قوانین شدید و سرسختانه ایه که دولت این کشور برای بهبود، استفاده مجدد و بازیافت برخی از مواد زائد تصویب کرده.

دولت آلمان در اقدامی دیگر از جمله کشورهایی بود که برای نخستین بار پاکت های مخصوص غذا رو جایگزین پلاستیک هایی کرد که سالیان زیاد در طبیعت می موندن و تجزیه نمی شدن. حتی در بعضی از مارکت ها شما می تونید شانه تخم مرغ قبلی رو با خودتون ببرید و دوباره اون رو پر کنید و به خونه بیارید و مغازه داران هم موظفند در این راستا به شما کمک کنند.

بیرون از خونه هم که مشکلی پیش نمی آد، شهر پر است از سطل زباله های رنگارنگی که می تونید هر زباله ای را در جای مخصوص خود بریزید و مطمئن باشید که هر روز یا دو روز یک بار، این پسماندها به کوره ها سپرده می شن. بی شک مردم آلمان از این که عضو شبکه Green Dot هستن و برای تمیزی شهرشون تلاش می کنن، احساس افتخار خواهندکرد؛ در شهرهای آلمان به وضوح شاهد این جمله هستیم که «شهر ما، خانه ما».

بازیافت زباله در آلمان به روایت استفان هارمنینگ

استفان هارمنینگ (Stephan Harmening) مدیر انجمن بازیافت در آلمان می گه: « گاری آشغالی تبدیل به تجارت خونه ی پیشرفته اى شده. صنعت بازیافت یکى از زمینه هاییه که از نظر اقتصادی آینده روشنی داره . بازیافت در آلمان از نظر کیفیت و سوددهی اقتصادی در دنیا حرف اول را می زنه ».

آلمانی ها نه تنها با دقت آشغال هاشون رو از هم جدا می کنن و در سطل می ریزن؛ بلکه ماهانه هزینه مشخصی رو هم به عنوان مالیات برای جمع آوری زباله  می پردازن. در حال حاضر هفتصد و پنجاه شرکت کوچک و بزرگ در انجمن بازیافت زباله آلمان عضو هستن. هارمنینگ اشاره می کنه: « صنعت زباله در سطح بین المللى در حال رشده. این عرصه، این طور که تخمین زده می شه، سالانه تا هشتادوپنج میلیارد یورو برای سرمایه گذاری بیشتر جا داره. موضوع بازیافت زباله موضوع لوکسی نیست که فقط به کشورهای مدرن و پیشرفته دنیا خلاصه بشه؛ حفاظت از محیط زیست بحثیه که به تمامی کشورها ربط پیدا می کنه ».

رقابت در این عرصه، خلاقیت شرکت ها و سرمایه گذارن رو بیشتر کرده. هر روز دستگاه ها و روش های تازه تری برای بازیافت در آلمان وارد بازار می شن. هارمنینگ در مورد این که چرا این کشور یک گام جلوتر از سایر کشورهاست اضافه می کنه: « یکی از عوامل مهم و تاثیر گذار اینه که در آلمان جایی برای نگهداری زباله هاى غیر طبیعی وجود نداره. این ممنوعیت باعث شده به جای اینکه زباله رو دفن کنیم که ساده ترین راه هم هست، فکری برای بازیافت اون کنیم؛ با گذشت زمان هم، از نظر اقتصادى مقرون به صرفه ترین راه ها جای خودشون رو باز خواهند کرد ».

قانون ممنوعیت دفن زباله های غیر طبیعی نه تنها با بالا بردن ظرفیت سرمایه گذاری در صنعت بازیافت زباله در آلمان، رشد اقتصادی چشمگیری به دنبال داشته؛ بلکه باعث شده که تولید کنندگان هم برای بسته بندی تولیدات شون دقت بیشتری به خرج بدن و کمتر از فرآورده های پیچیده شیمیایی استفاده کنن.

در آلمان انواع کیسه و بسته های زباله در رنگ و شکلهای مختلف وجود داره. این کیسه و بسته ها در جاهایی مثل ایستگاه قطار، در مقابل منازل و حتی در مسیرهای پیاده روی در جنگل ها و پارک ها هم وجود دارن. این موضوع برای مردم آلمان بسیار مهمه که زباله و آشغال در طبیعت، در جاهای عمومی، کنار خیابون ها و یا در مسیرهای ورودی قرار نگیرن.

رنگ سطل های تفکیک زباله در آلمان

بازیافت در آلمان

در آلمان زباله در سطل های متفاوت جمع آوری می شه. هر منزل سطل ها و جایگاه زباله متعلق به خودش رو داره.

  • در بیشتر اوقات برای کاغذ، محل و یا سطل جداگانه بکار برده می شه که معمولاً به رنگ آبیه و یا درب اون آبیه؛
  • بسته ها یا اشیاء پلاستیک و فلزی مثل ظرف محصولات لبنی یا قوطی نوشابه در سطل های زباله زرد رنگ و یا در جایگاه زباله با درب زرد رنگ جمع آوری می شن؛
  • زباله های ارگانیک که در طبیعت جذب می شن مثل زباله آشپزخونه و یا گل ها و گیاهان رو در محل زباله ارگانیک قرار می دن. درب این سطل ها و جایگاه های زباله بیشتر اوقات قهوه ای و یا سبزه؛
  • زباله هایی که جایگاه و یا سطل ویژه نداشته باشن، مثل شیشه، جارو، برس، محصولات لاستیکی، شمع و ... رو در سطل و یا جایگاهی که زباله های دیگر نوشته شده، دور می ندازن که این سطل دارای درب سیاه رنگه. شیشه ها معمولا بر اساس رنگشون هم جداسازی می شن.

البته رنگ های هر کدوم از سطل ها و یا جای زباله در مناطق مختلف در آلمان با هم فرق دارن. برای شناختن اون ها حتی مردم آلمان هم نیاز دارن که جهت آگاهی در مورد تشخیص دادن جایگاه های زباله سئوال کنن تا بدونن که هر زباله ای رو کجا بریزن.

جالبه بدونید در آلمان هنگام خرید بیشتر بطری ها (پلاستیکی یا شیشه ای) افراد پول اضافه پرداخت می کنن! بعد از خالی شدن شیشه ها، اون ها رو به فروشگاه ها پس می دن و اون مبلغ پرداخت شده اضافه، بهشون پرداخت می شه. این سیستم باعث شده که مردم بطری ها رو دور نندازن و به محیط زیست کمک بیشتری کنن.

واردات زباله در کشور آلمان !

بازیافت در آلمان

شگفتی های این کشور در زمینه ی استفاده از زباله ها تموم شدنی نیست؛ نیروگاه های تولید برق از زباله در آلمان با کمبود زباله مواجه شدن و به گزارش دویچه وله این کشور مجبور به واردات زباله از کشورهای دیگر شده. شهروندان آلمانی به بازیافت اهمیت زیادی می دن و به همین خاطر زباله چندانی باقی نمی مونه.

بیش از یک دهه ست که که در آلمان تبدیل زباله ها به سوخت، با اقبال زیادی مواجه شده. با این حال برخلاف آن چه پیش بینی می شد، میزان زباله هایی که روزمره در منازل مسکونی آلمان تولید می شه، اون قدر کافی نیست که کفاف نیروگاه های تولید سوخت از زباله را بده و مهم ترین دلیل این کمبود زباله اینه که بیشتر مردم آلمان و صنایع و شرکت ها، به بازیافت اهمیت زیادی می دن.

بسیاری از زباله ها قابل بازیافتن و شهروندان آلمانی با دقت مراقبن که اون ها را در سطل های مخصوص بازیافت قرار داده یا به محل بازیافت تحویل بدن. اون چه باقی می مونه هم اون قدر نیست که کفاف نیاز نیروگاه رو بده. آمارها نشون می دن که بازیافت در آلمان بیش از ۶۵ درصده. گزارش روزنامه ی "وال استریت ژورنال" می گه کاهش جمعیت در آلمان نیز دلیل دیگه ایه که تولید میزان زباله در این کشور رو کاهش داده. بنابراین برای نیروگاه ها چاره ای جز واردات زباله از کشورهای نزدیک و به ویژه بریتانیا، ایرلند، ایتالیا و سوئیس باقی نمونده.

روزانه چندین کامیون و قایق، در برخی شهرهای این چند کشور زباله ها رو جمع آوری و به آلمان حمل می کنن. فقط در نیروگاه برق شهر ماگدبورگ روزانه حجم عظیمی زباله سوزونده و به برق تبدیل می شه. برق یک سوم شهر یا بیش از ۵۰ هزار واحد مسکونی رو همین نیروگاه با سوخت زباله تامین می کنه.

اتحادیه اروپا در چندسال گذشته با تصویب قوانینی، صادرات و واردات زباله بین کشورهای عضو اتحادیه رو تسهیل و مشمول مالیات کمتری کرده. قوانین تازه، واردات و صادرات زباله رو از نظر اقتصادی هم مقرون به صرفه کرده.

کشورهای اروپایی مثل ایرلند یا بریتانیا هم از این رویه راضی ان. "وال استریت ژورنال" گزارش داده که اون ها هم ترجیح می دن به جای این که خودشون برای بازیافت هزینه کنن، زباله ها رو به آلمان بفروشن که حتی در نیروگاه های تولید سوخت از زباله هم، صنعت بازیافت پیشرفته و دقیقی دارن.

مسئولیت در برابر زمین

اصل و تاریخچه ی روند جداسازی و تفکیک زباله تا حدی ریشه مسیحی در آلمان داره. مسیحیان این وظیفه رو دارن که خلقت رو حفظ و نگهداری کنن چون این خلقت یک هدیه ی خدادادیه. این وظیفه ریشه ی عمیقی در جامعه داره. اون ها اعتقاد دارن: ما انسانها باید این فیض و نعمت که از خدا به ما عطا شده رو برای نسل های آینده به خوبی نگه داریم.

به امید روزی که این فرهنگ در کشور ما هم جا بیفته و به جای اینکه رتبه ی بالای تولید زباله در جهان رو یدک بکشیم، در بازیافت هم حرفی برای گفتن داشته باشیم.

پاکزی

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۶/۲۷

پاکزی را در شبکه های اجتماعی:
لینک فیسبوک پاکزی
لینک لینکدین پاکزی
لینک اینستاگرام پاکزی
لینک تلگرام پاکزی
لینک توییتر پاکزی

کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به شرکت اکسون ویژن سیستم میباشد.