کاشت چمن آب تهران را می‌بلعد!

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۷/۲۱

۹ دقیقه مطالعه

سال‌های پیش، وقتی از کم آبی و خشکسالی صحبت می‌شد، برای بسیاری از مردم مفهوم و قابل درک نبود؛ اما حالا دیگه این هیولای نابودگر، داره چهره‌ی ترسناک خودش رو به طور کامل نمایان می کنه! در مقابل این همه کم آبی قطعا باید اقداماتی انجام بگیره؛ چه در زمینه فردی و چه اجتماعی. اما آیا این اقدامات صورت گرفته؟ برای پیدا کردن جواب، بهتره اول نگاهی به خودمون و الگوی مصرف آب شرب در خونه ومحل کارمون بندازیم! به دوش گرفتن، ظرف شستن و حتی مسواک زدن مون نگاه کنیم؛ متاسفانه ما به باز گذاشتن آب در تمام مراحل کارهامون عادت کردیم! یا در مقیاسی بزرگ تر اگر به آب هایی که برای کشاورزی و به خصوص کاشت چمن مصرف می شه، دقت کنیم، متوجه عمق فاجعه خواهیم شد؛

تهران شهری‌ست با هزاران هکتار فضای سبز که متاسفانه بخش زیادی از پوشش این فضاهای سبز رو چمن تشکیل داده؛ چمنی که امروز شهروندان تهرانی به عنوان پوشش غالب شهری به اون عادت کردن و به راحتی از کنارش می‌گذرند، پوششیه که به شدت برای حفظ سبزی خود، نیازمند آبیاری مستمر روزانه، با حجم بالاست.

کاشت چمن آب تهران را می بلعد!

طبق تحقیقات انجام شده، برای یک هفته آبیاری ۲۳ میلیون هکتار چمن، نیاز به۲۷۰ میلیارد گالن آب داریم! در حالی که این میزان آب برای ۸۰ میلیون هکتار سبزیجات و محصولات ارگانیک در طول تابستان کافیه! این ارقام به خودی خود نشون‌دهنده‌ی میزان بالای مصرف آب در آبیاری چمن هست اما برای درک عمیق تر این ماجرا کافیه سطح زیر پوشش چمن تهران رو در میزان آب مورد نیاز برای آبیاری روزانه هر مترمربع چمن ضرب کنیم تا به یک عدد نجومی از میزان آبی برسیم که هر روز در تهران فقط صرف آبیاری این میزان چمن می‌شه!!

آیا واقعاً طی این سال‌ها این امکان وجود نداشت که فکری به حال “پوشش جایگزین چمن” در شهری مثل تهران بشه تا در این بحران کم آبی، جلوی این اتلاف نجومی منابع آبی شهر گرفته بشه؟! گیاهی که روزی یک بار باید آبیاری بشه، در حالی که گیاهان و سبزیجات خوراکی هر ۷ تا ۱۵ روز به آب نیاز پیدا می‌کنند!

تولید گازهای سمی از چمن:

شاید براتون عجیب باشه ولی اگر آب مورد نیاز برای چمن، در زمان مقرر تامین نشه، چمن ها خراب می‌شن و با تولید گازهای سمی، باعث آلودگی هوا و تخریب خاک هم می‌شن. بنابراین از نظر اقتصادی کاشت گیاهان و سبزیجات خوراکی به جای گیاهی مثل چمن که هیچ بهره مفیدی ندارد، بسیار مناسب و با صرفه‌تره.

حالا این سوال پیش میاد که آیا نمی شد از تجربه‌ی کشورهای دیگه در این زمینه استفاده می‌کردیم و خیلی پیش‌تر، فکر این روزهای کم آبی کشور رو می‌کردیم و جلوی این خسارت‌های کلان رو می‌گرفتیم؟ ظاهرا تا بحران تمام و کمال خودش رو نشون نده، ما تمایل چندانی به اقدام در این زمینه‌ها نخواهیم داشت! کما اینکه امروز و بعد از گذشت این همه سال و هدررفت میلیون‌ها مترمکعب آب، تازه این خطر شناسایی شده و اقداماتی در این زمینه صورت گرفته؛

ابلاغ ممنوعیت کاشت چمن در تهران:

بالاخره در تاریخ ۳۰ تیر ۹۷، شهرداری تهران، بخشنامه‌ای "ممنوعیت کاشت چمن در تهران" را به مناطق مختلف شهرداری، ابلاغ کرد. بر اساس این بخشنامه، "کاشت چمن" در سطح شهر تهران ممنوع شده؛ همچنین در این بخشنامه تاکید شده که باید از گیاهان متناسب با اقلیم تهران، به جای چمن استفاده بشه و آبیاری فضای سبز از طرف پیمانکاران شهرداری، فقط از ساعت ۱۸ تا ۶ صبح روز بعد باید انجام بشه تا از تبخیر آب و هدررفت اون جلوگیری شه؛ در غیر این صورت با پیمانکاران متخلف برخورد خواهد شد.

ممنوعیت کاشت چمن در تهران سابقه دارد:

به گزارش ایسنا، یک عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی با بیان این که این اولین بار نیست که کاشت چمن در تهران ممنوع شده، گفت: «نگهداری نادرست از چمن در بسیاری از مناطق سبب شده است که علف هرز جایگزین چمن شود.»

امید نوری در ادامه گفت: «در سال‌های گذشته نیز مصوبه ممنوعیت کاشت چمن به دستگاه‌های مسئول ابلاغ شده بود ولی متاسفانه پس از این مصوبه، همچنان شاهد کاشت چمن در تهران بوده ایم؛ بنابراین ممنوعیت کاشت چمن نباید فقط در حد حرف و مصوبه باشد، بلکه عزم و اراده مسئولان شهری را می‌طلبد. به نظر می‌رسد که با توجه به بحران آب در کشور این مصوبه جدی‌تر از دفعات گذشته پیگیری شود!»

این متخصص فضای سبز شهری با بیان اینکه در حال حاضر و با توجه به وضعیت آبی کشور، چاره ای جز صرفه جویی و جلوگیری از هدر رفت آب نداریم، اظهار کرد: «ممنوعیت کاشت چمن در تهران، فارغ از اینکه جایگزینی برای آن داشته باشیم یا خیر، تصمیم درستی است. با توجه به منابع آبی محدود در کشور، کاشت چمن در فضای سبز باید از سال ها پیش در ایران ممنوع اعلام می‌شد.»

او ادامه داد: «چمن پاخورترین گیاهی است که در بین گیاهان دیگر شناسایی شده است. به این معنا که می توان روی آن راه رفت و گیاه مجددا به حالت اولیه باز گردد. تاکنون نیز گیاهی که چنین قابلیتی را داشته باشد، شناخته نشده است. ولی گیاهان دیگری وجود دارند که نیاز آبی کمتری در مقایسه با چمن دارند و می‌توانند سطح سبزی را برای ما ایجاد کنند و به اصطلاح زمینه بوم نقاشی را داشته باشند و درختان و درختچه هایی روی آن قرار بگیرند.»

این متخصص فضای سبز شهری با اشاره به اینکه قبل از کاشت هر گیاهی باید جوانب کار سنجیده بشه، اضافه کرد: «گیاهان فضای سبز در تماس مستقیم با مردم هستند و باید ارتباط آن‌ها با مردم را از این جهت که آرامش بخش و چشم نواز باشند و آلرژی ایجاد نکنند، در نظر گرفت؛ همچنین گیاه مهاجم نباید کاشت شود و با سایر گیاهان موجود در فضا رقابت داشته باشد.»

نوری در ادامه با اشاره به نیاز شهر تهران به افزایش فضای سبز تاکید کرد: «هر چه زودتر باید جایگزینی برای گیاه چمن و کاشت آن در سطح شهر پیدا کرد.»

آیا علف هرز جانشین چمن شده؟!

نوری با بیان این‌که باید منتظر بود و دید که آیا عزم جدی برای ممنوعیت کاشت چمن در تهران وجود داره یا نه، تصریح کرد: «چیزی که در حال حاضر به عنوان چمن در تهران وجود دارد، در واقع در بسیاری از مناطق چمن نیست و علف هرز است، چرا که چمن در بسیاری از مواقع به خوبی کاشت و نگهداری نشده و علف هرز جایگزین آن شده است و در بسیاری از موارد آن چیزی که ما به عنوان سطح سبز می بینیم، علف هرز است و آن است که به جای چمن آبیاری می‌شود.

او در ادامه گفت: «در اثر کاشت نادرست و نگه داری غلط از چمن، علف هرزی که بذر آن در بستر وجود داشته یا از جای دیگری آمده، غالب بر پوشش گیاهی چمن شده و آن را از بین برده است.»

پوشش ۵۰ درصدی فضای سبز تهران از چمن:
این عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به اینکه جایگزینی چمن‌های کاشته شده با گیاهان دیگه، کار بسیار دشوار، وقت‌گیر و هزینه‌بریه، اظهار کرد: «بیش از ۵۰ درصد از فضای سبز در تهران، به ویژه در مراکز شهر از طریق چمن کاری به وجود آمده و این به معنی آن است که باید نصف فضای سبز تهران را برداریم و گیاه دیگری را جایگزین آن کنیم.»

نوری با بیان اینکه اگر به چمن حتی یک روز آب داده نشه هم، خشک می‌شه، گفت: «اگر چمن ها در سطح شهر خشک شود، با یک عرصه خشک و بی روح در فضای سبز تهران روبه رو می‌شویم و صدای مردم به نشانه اعتراض بلند می‌شود.»

این متخصص فضای سبز شهری، در پایان با تاکید بر این‌که باید هزینه و فایده جایگزینی چمن‌های کاشت شده با گیاهان دیگه سنجیده بشه، اظهار کرد: «پیش از جایگزینی چمن‌های کاشت شده با گیاهان دیگر، بهتر است که به مصوبه ممنوعیت کاشت چمن به طور صد در صد عمل شود و دیگر شاهد کاشت این گیاه در فضای سبز نباشیم. پس از عمل به این مصوبه و اثبات آن می توانیم به جایگزینی چمن‌های سطح شهر با گیاهان دیگر فکر کنیم.»

برخورد قاطع با مناطقی که اقدام به کاشت چمن می‌کنند:

زهرا صدراعظم نوری، رییس کمیسیون سلامت، محیط  زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران با تاکید بر ممنوعیت کاشت چمن در تهران گفت: «هر منطقه شهرداری تهران که برای ایجاد فضای سبز، اقدام به کاشت چمن کند متخلف است و با آن منطقه برخورد خواهد شد.»

وی در تشریح ابلاغ سازمان بوستان ها و فضای سبز شهر تهران برای ممنوعیت کاشت چمن در مناطق شهرداری تهران گفت: «کاشت گونه‌های مختلف در شهرها، باید متناسب با اقلیم آن شهر باشد و همخوانی با منابع آبی موجود در شهرها داشته باشد.»

عضو شورای شهر تهران افزود: «تهران به عنوان یک شهر نیمه‌خشک و با بارش‌های کم، باید برای ایجاد فضای سبز از گونه‌‎هایی استفاده کند که کمترین میزان آب‌بری را داشته و از گونه‌های بومی تهران باشند. در حقیقت باید از گونه‌هایی استفاده شود که در مقابل شرایطی مثل شرایط فعلی و کم آبی مقاوم باشند و فضای سبز شهر از بین نرود.»

او ادامه داد: «موضوع کاشت چمن همواره در تهران مطرح بوده و در برخی اوقات مورد نقد قرار گرفته‌است؛ باید به این نکته توجه داشته باشیم که چمن ارزش محیط زیستی بالایی ندارد و در تغییر شرایط هوا و ایجاد اکسیژن تاثیر چندانی ندارد و تنها به لحاظ بصری زیبایی دارد.»

وی تاکید کرد: «اساسا چمن با اقلیم شهر تهران و شرایط موجود سازگار نیست و کاشت آن در تهران اشتباه است؛ لذا موضوع ممنوعیت کاشت چمن در تهران پیش تر مطرح و از سوی سازمان بوستان ها و فضای سبز شهر تهران که متولی بحث فضای سبز و درختان است، به مناطق ابلاغ شده بود اما صحبت و ابلاغ جدید در جهت قطعیت و جدیت بیشتر انجام شده؛ به این ترتیب هر منطقه ای که در ایجاد فضای سبز مبادرت به کاشت چمن کند، تخلف کرده و حتما با آن منطقه برخورد خواهد شد.»

رییس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران درباره کاشت گونه های جایگزین چمن در تهران گفت: «باید در تهران به عنوان جایگزین چمن از گونه هایی استفاده کنیم که آب‌بری کمتری دارند و مقاوم هستند. در حقیقت گونه‌هایی که ماندگاری و مقاومت بیشتری همراه با آب‌بری کمتری داشته باشند.»

همه شهروندان در برابر آیندگان مسئول هستند؛ بنابراین با وجود بحران کم آبی و مصرف بسیار بالای آب برای آبیاری چمن‌های سطح شهر تهران، از شهروندان می‌خواهیم تخلفات درخصوص نحوه آبیاری رو به سامانه ۱۳۷ و ۱۸۸۸اطلاع رسانی کنند.

 

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۷/۲۱

پاکزی را در شبکه های اجتماعی:
لینک فیسبوک پاکزی
لینک لینکدین پاکزی
لینک اینستاگرام پاکزی
لینک تلگرام پاکزی
لینک توییتر پاکزی

کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به شرکت اکسون ویژن سیستم میباشد.