بازیافت کاغذ

تیم تحریریه پاکزی | دوشنبه ۰۳ تیر ۱۳۹۸

۶ دقیقه مطالعه

رشد بیرویه جمعیت، توسعه شهرنشینی، ظهور تکنولوژیهای جدید و تغییرات حاصلشده در عادات و الگوهای مصرف از یکسو و محدودیت در استفاده از منابع از سوی دیگر علاوه بر ایجاد انواع مشکلات پیچیده در کیفیت زندگی انسان موجبات بروز انواع ناسازگاریهای اجتماعی، اقتصادی و نهایتاً محیط زیستی را به فراهم آورده است. امروزه فرصتهای مختلف و قابلتوجهی در صنعت بازیافت وجود دارد، میتوان به بازیافت کاغذهایی که قابلیت دارند اشاره کرد.

با پیشرفت علوم و تکنولوژی، تولید و مدیریت مواد زائد جامد نیز تحت بررسیهای فراوان علمی و پژوهشی قرارگرفته است. یکی از جالبترین گزینهها در مدیریت مواد زائد جامد بازیافت این مواد است که از طریق صرفهجویی اقتصادی و فواید محیط زیستی همواره موردتوجه بوده است. بازیافت در مفهوم رایج آن در مدیریت مواد زائد به معنی استفاده مجدد از مواد دورریختنی پس از اعمال پردازشهای خاص بر روی آنهاست.

بدون شک در حال حاضر مهمترین عامل تعیینکننده اکوسیستم جنگلی، انسان است. سرگذشت جنگلها از گذشته دور تاکنون در ممالکی که جمعیت انسانی متراکمی داشتهاند، بهخوبی روشن است. جنگلها در این نقاط یا کاهشیافته یا ریشهکن شدهاند مگر اینکه جامعه به قیمت چشمپوشی از برخی هدفهای دیگر در حفظ آنها مجدانه کوشیده باشد. کاغذ بهعنوان یکی از محصولات طبیعت سرسبز و جنگلهای طبیعی و انسان کاشت، امروزه سهم زیادی از کیسههای زباله خانگی و مراکز اداری و تجاری را به خود اختصاص میدهد. کاغذ یکی از اقلام باارزش مواد جامد است که «طلای سفید» لقب گرفته است. بازیافت این ماده ارزشمند و استفاده مجدد از آن در برخی مصارف که خاص نهتنها از قطع درختان، هزینههای تبدیل الیاف گیاهی به کاغذ و سایر هزینههای تولید آن میکاهد، بلکه ازنظر اقتصادی نیز به دلیل سودآوری آن و تولید اشتغال از اهمیت خاص برخوردار است. اهمیت بازیافت کاغذ را میتوان بهطورکلی از دو نظر «کمک به حفظ محیطزیست و منافع اقتصادی حاصل از آن» و «ضرورت بازیابی کاغذهای باطله» موردبررسی قرارداد.
ازنظر زیستمحیطی، بازیافت کاغذ موجب کاهش وابستگی و نیاز به کاغذهای بکر و درنهایت کاهش قطع درختان و بالا رفتن فرصت تجدید حیات عرصههای جنگلی عریان شده میشود. مصرف کاغذ از دیرباز معیارهای سنجش توسعهیافتگی جوامع بوده است. گسترش رسانهها و فرصتهای الکترونیکی نیز باوجود قابلیتهای بالا هنوز نتوانسته است از ارزش کاغذ در توسعه دانش و سطح توسعهیافتگی جوامع بکاهد. مصارف دیگری برای کاغذ مطرح شد که میزان نیاز به این ماده را افزایش داده باوجوداین کیفیت کاغذهای مصرفی باعث شد که از گذشتههای دور بهخصوص در قرن اخیر تلاشهای سنتی و مدرنی برای استفاده مجدد از کاغذهای دور ریختی در مصارفی که نیاز به کاغذ مرغوب ندارد، انجام بگیرد. یکی از نتایج مصرف دوباره یا بازیافت کاغذهای باطله موجود در جامعه است و موجب کاستن از فشار وارده بر طبیعت بکر است.

صنعت بازیافت کاغذ از اوایل قرن ۲۰ بهعنوان یکی از مهمترین راهکارهای کاهش بهرهبرداری بیرویه از منابع جنگلی در کشورهای توسعهیافته مدنظر قرارگرفته است و طی چند دهه اخیر استفاده از کاغذ باطله برای تولید انواع محصولات کاغذی حرکت رو به رشدی داشته و بهعنوان یک ضرورت در جهان مطرح گردیده است بهطوریکه در اکثر کشورها به دلیل افزایش مصرف سرانه کاغذ، کمبود فزاینده چوب و منابع سلولزی جنگلی، نیاز به سرمایهگذاری برای ایجاد مجتمعهای جدید چوب و کاغذ و مشکلات زیستمحیطی ناشی ازاینگونه مجتمعها توسعه صنعت بازیافت الیاف سلولزی از کاغذهای باطله امری اجتنابناپذیر است. این صنعت علاوه بر اشتغالزایی و تأمین بخشی از نیاز فزاینده کشور به محصولات تبدیلی روند تخریب نگرانکننده جنگلها بهوسیله مجتمعهای بزرگ چوب و کاغذ را نیز کند خواهد کرد و در صنعت خمیر و کاغذ کشور پویایی مطلوبی را به وجود خواهد آورد. تجربه نشان میدهد که برای تولید یکتن کاغذ بکر، به ۱۷ اصله درخت قطعشده نیاز است. علاوه بر این، در فرآیند تولید کاغذ از الیاف گیاهی درختان ۴۰۰ هزار لیتر آب و ۴ هزار کیلووات برق، مصرف میشود. بنابراین تولید یکتن کاغذ بکر، هزینههای زیستمحیطی اقتصادی زیادی دارد و مصرف درست و بهینه آن در گام نخست و استفاده مجدد از آن در گام بعد، ضرورت تام مییابد. چنانچه مدتزمان لازم برای رشد و تکامل مجدد پوششهای جنگلی استفادهشده برای تولید کاغذ را به همراه فرسایش خاک و محدود شدن قدرت باروری خاک، کاهش تولید اکسیژن و دفع دیاکسید کربن را بهعلاوه چندین پیامد منفی دیگر در نظر بگیریم، تولید یکتن کاغذ خطرات متعددی را برای محیطزیست ایجاد میکند. درحالیکه تولید یکتن کاغذ بازیافتی سبب ۵۰% صرفهجویی در مصرف آب، ۶۴% صرفهجویی در مصرف انرژی و ۷۴% کاهش آلودگی هوا میشود و همچنین ایجاد شغل یکی دیگر از مزایای اقتصادی بازیافت کاغذ است.

کاغذهای نامناسب برای بازیافت

کاغذ کاربن، کاغذ برچسب دار، کاغذ آلومینیوم، کاغذ روغنی، کاغذهای روکش شده براق، یونولیت، کارتنها و جعبههای مقوایی، مقوای ورقهای

کاغذهای مناسب بازیافت

روزنامه، مجله، کاغذ تحریر سفید، کاغذ باطله، کاغذ کپی، پاکت نامه، کاغذ رایانه، بروشورها و آگهیهای تبلیغاتی کاغذی،

بازیافت کاغذ در ایران
بازیافت کاغذ برخلاف مفهوم کنونی که با فرآیندهای شیمیایی و پردازش کارخانهای تحت نظارت سازمانهای استاندارد و سازمان محیطزیست تعریف میشود، این فرآیند از دیرباز بهصورت سنتی و استفاده محدود وجود داشته است. سهولت خمیر کردن کاغذهای باطله و شکلدهی مجدد به آنها همواره سبب میشده که مردم برای مصارف خود به این کار رویآورند. جلدهای زرکوب رایج در دورههای پیش و پس از اسلام از مقواهایی ساخته میشد که از خمیر کردن دوباره کاغذ باطله یا بکر به دست میآمد.
فعالیتهای سنتی بازیافت کاغذ در سطح محدودی صورت میگرفت. باگذشت زمان و همراه بالا رفتن مصرف کاغذهای بکر که عمدتاً وارداتی بودند، میزان بازیافت انواع کاغذ نیز افزایش یافت. وجود تقاضا فرآوردههای کاغذی در بخشها و صنعتهای مختلف سبب شکل گرفتن فعالیتهای تخصصی و بهداشتی درزمینهٔ تولید، تی شو استاندارد و دستمالهای کاغذی بهداشتی شد است.

کاغذ پنجمین صنعت بزرگ مصرفکننده انرژی در دنیاست، همچنین این صنعت نسبت به صنایع دیگر به ازای تولید یکتن محصول, آب بیشتری مصرف میکند و سطح بالایی از آلودگی آبوهوا را به وجود میآورد.

میزان مصرف کاغذ در ایران ۵۲۰ هزار تن در سال است، در حال حاضر مرتبه اول اصفهان با طرح بازیافت کاغذ و کارتن و پسازآن استان البرز دومین رتبه را در کشور دارد و در شهرهای تهران و شیراز در رتبههای بعدی قرار دارند.

چاپخانهها واحدهای آموزشی، مدارس وادارات از مهمترین منابع تولید کاغذ باطله در کشورمان هستند.

با توجه به اینکه کاغذ مادهای فاسدشدنی نیست بهترین روش جمعآوری آن از مبدأ هست از قبیل : منازل، ادارهها و مدارس قبل از مخلوط شدن با بقیه پسماندهاست. شکی نیست که با جداسازی کاغذ و وارد ساختن مجدد آن در چرخه تولید میتوان از آن بهعنوان یک ماده خام در تولید کالاهای جدید مصرفی استفاده کرد. از طرفی چون بازیافت برنامهای مقرونبهصرفه است نسبت به دفن یا سوزاندن زباله هزینه کمتری را به جامعه تحمیل میکند. از بعد زیستمحیطی نیز بازیافت کاغذ اهمیت فراوانی دارد زیرا برداشت روزافزون از درختان برای تولید کاغذ، نابودی جنگلها را به دنبال خواهد داشت که بازیافت کاغذهای باطله نهتنها سبب حفظ جنگلها میشود، بلکه باعث کاهش هزینههای تولید نیز میگردد.

مزایای بازیافت کاغذ:

۱ـ کاهش نیاز به خمیر چوب و قطع درختان و درنتیجه حفظ منابع طبیعی

۲ـ کاهش مصرف انرژی

۳ـ کاهش تولید فاضلاب به دلیل کاهش مصرف آب

۴ـ کاهش آلودگی هوا به دلیل تولید بیوگاز از محل دفن کاغذ بخصوص گاز گلخانهای متان

۵ـ کاهش مصرف مواد شیمیایی

۶ـ ایجاد اشتغال

۷ـ حفظ سرمایه

۸ـ کاهش حجم زباله

تیم تحریریه پاکزی | دوشنبه ۰۳ تیر ۱۳۹۸

نظرات

هنوز هیچ دیدگاهی برای این مطلب ارسال نشده است.

ارسال نظر

پاکزی را در شبکه های اجتماعی:
لینک فیسبوک پاکزی
لینک لینکدین پاکزی
لینک اینستاگرام پاکزی
لینک تلگرام پاکزی
لینک توییتر پاکزی

کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به شرکت اکسون ویژن سیستم میباشد.