حیوانات در حال انقراض (۱)

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۷/۲۲

۱۱ دقیقه مطالعه

انسان اشرف مخلوقاته اما آیا معنیش اینه که می‌تونه هر بلایی که بخواد سر زمین و باقی موجوداتش بیاره؟! آیا انسان به خاطر انسان بودنش حق انجام هر کاری رو داره؟! از لحاظ منطقی باید بگیم: خیر اما رفتار انسان خلاف این رو نشون می‌ده؛ آدمیزاد لحظه به لحظه در حال تخریب محیط زیست، زمین و حتی موجودات زنده ست. در این بین آسیبی که مستقیم و غیرمستقیم به حیوانات وارد می‌کنه، بسیار تأسف برانگیزه. این آسیب ها باعث شده تا نسل بسیاری از حیوانات منقرض شه یا در خطر انقراض جدی باشن. در این مقاله، تصمیم داریم تعدادی از حیوانات در حال انقراض رو معرفی و بررسی کنیم:

شماری از حیوانات در حال انقراض جهان(۱):

شاه کبرا:

شاه کبرا، درازترین مار سمی جهانه و طول اون می‌تونه به ۶.۷ متر هم برسه. این گونه از کبرا به صورت گسترده‌ای در آسیای جنوبی و بخش‌هایی از هند یافت می‌شه؛ اما به طور معمول در مناطق جنگلی زندگی می‌کنه. کلمه افیوفاگوس از زبان یونانی گرفته شده و به معنای مارخوره. بیشتر رژیم غذایی این نوع مار شامل مارهای دیگه می‌شه. مارهایی که شاه کبرا از اون ها تغذیه می‌کنه شامل مارهای افعی بزرگ و حتی گونه‌‌های کوچکه.

زهر شاه کبرا بیشتر مخدر اعصابه و به وسیله اون، این مار می‌تونه فقط با یک بار گزیدن، انسان رو از پا دربیاره. مرگ و میر ناشی از گزیدن این مار به بیش از ۷۵% می‌رسه. شاه کبرا از لحاظ میزان زهر، بیشترین زهر رو در بین مارها داره و می‌تونه در گزش میزان ٢ تا ٧ میلی لیتر زهر رو به بدن موجود وارد کنه که این میزان برای کشتن ۱۲۲ موش کافیه!


گوسفند مارکوپولو:

غُرم یا میش کوهی نوعی گوسفند وحشیه که در کوهستان‌های آسیای میانه (هیمالیا، تبت، پامیر، آلتای) زندگی می‌کنه و بزرگ‌ترین گونه از گوسفند وحشیه. به مغولی به غرم، اَرغالی هم می‌گن که به معنی «مربوط به قله کوه» هست. غرم پامیری رو از اون جهت که در ادبیات غربی نخستین بار توسط مارکوپولو توضیح داده شده، «گوسفند مارکوپولو» هم می‌نامند. قد غرم ها به ۱۲۰ سانتیمتر و وزن‌‌شون به ۱۸۰ کیلوگرم هم می‌رسه.


گوسفند بزرگ شاخ:

نام دیگر این حیوان گوسفند کوهی آمریکاییه (Bighorn Sheep) و به دلیل ظاهر منحصر به فرد و البته شاخ های سنگین و زیباش با خطر شکار مواجهه و یک شاخش به تنهایی می تونه بالغ بر ۱۴ کیلوگرم وزن داشته باشه. این گونه به دلیل شکار فراوان و همچنین بیماری که از طریق احشام اروپایی به اون‌ها سرایت کرد با کاهش سریع جمعیت مواجه شد و با وجود جمعیت اولیه ۲ میلیون رأس در ابتدای قرن بیستم، به ۷۰ هزار راس کاهش یافتن.

 

پلیکان:

پلیکان یا مرغ سقا، نوعی پرنده از خانواده‌ی مرغ سقاییانه. پلیکان‌ها پرندگان آبزی بزرگ با منقاری بزرگ‌اند که می‌تونند برای انباشتن طعمه اون رو متورم کنند. پلیکان‌ها جزو پرندگان غول‌پیکر محسوب می‌شن و در بعضی از اون‌ها طول بال به ۳متر می‌رسه، پلیکان‌ها دارای پروازی بلند و زیبا هستند، پروازی که  به ۱۰هزار پا نیز می‌رسه.


کاکاپو:

این نوع جاندار که بومی کشور نیوزلند به شمار می‌ره، تنها طوطی ایه که پرواز نمی‌کنه و حالا فقط ۱۲۵ عدد از این پرنده باقی مونده و به شدت در معرض انقراضه. اگرچه این جاندار بومی زمانی از جنوب تا شمال جزیره پراکنده بود اما در حال حاضر فقط در سه نقطه ساحلی دیده می‌شه: جزیره چادفیش(Codfish Island)، جزیره کوچک(Little Barrier Island) و جزیره آنکور(Anchor Island)، که حیوانات درنده از اون‌جا جمع‌آوری شدن. اگرچه در گذشته این جاندار توسط بومی‌ها شکار می‌شد تا از گوشت و پر اون استفاده بشه، اما انقراض وسیع این طوطی، بعد از یورش اروپایی‌ها صورت گرفت. به دلیل عدم قابلیت پرواز، این جانداران توسط حیواناتی مثل گربه، موش و سگ شکار شدند. خوشبختانه به دلیل محافظت‌های صورت گرفته از سال ۱۹۵۵ جمعیت این جانداران حدود ۶۸% افزایش یافته.

 

کبوتر منقار دندانی:

کبوتر منقار دندانی به دلیل شباهت و نزدیکی‌اش به کبوتر دودو، به این نام هم شهرت داره و به شدت روبه انقراضه. این پرنده، پرنده ملی ساموآست. اگرچه در ساموآ شکار این پرنده ممنوع شده، با این حال به دلیل کشاورزی‌هایی که جنگل‌ها رو نابود کرده، جمعیت این گونه کاهش یافته. گونه‌های موش و گربه هم در کاهش جمعیت این پرندگان بی تأثیر نبودن. خوشبختانه این جاندار در حال تولیدمثله و تلاش کردن جمعیت این پرنده رو افزایش بدن.

 

ماکائو آبی سنبلی:

ماکائو سنبلی یا هایسینث (Hyacinth Macaw) پرنده بومی در شرق و مرکز آمریکای جنوبیه و با طول ۱۰۰ سانتی متر، بلندترین گونه از خانواده طوطی‌هاست. متاسفانه حدود ۳۰۰۰ ماکائو آبی رنگ در طبیعت باقی مونده و دلیل اصلی اون انسان و خطرات مشابهی از جمله تله‌گذاری‌های غیرقانونی، شکار بی‌رویه و تخریب زیستگاه این موجوداته.

 

شاهین بال پهن:

شاهین بال پهن پورتوریکوئی (Puerto Rican broad-winged hawk) گونه‌ی در حال انقراض شاهین‌هاست و امروز به دلیل شکار بی‌رویه این پرنده‌های قوی جثه و باشکوه، تنها ۱۰۰ تای اون‌ها باقی موندن.

 

عقاب فیلیپینی:

عقاب فلیپینی (Philippine Eagle) پرنده ملی کشور فیلیپینه و به نام عقاب میمون‌خور هم معروفه. این روزها به دلیل جنگل زدایی و فعالیت غیرقانونی انسان در حوزه قطع درختان، ادامه حیات این گونه در معرض خطر قرار داره و در حال حاضر تعداد این گونه عقاب رو در طبیعت حدود ۵۰۰ عدد تخمین زدن.

 

آهوی تبتی:

کل تبتی یا چیرو یا اُروُنگوُ حیوانی از خانواده‌ی گاوسانانه. متوسط قد اون به ۱۲۰ سانتیمتر می‌رسه. این نوع کل در دامنه‌‌های هیمالایا و به ویژه تبت و نپال زندگی می‌کنه. کرک کل تبتی، که شاهتوش نامیده می شه بسیار گران‌بهاست. به این دلیل بسیار شکار می‌شه و در حال نابودیه.


خرس قطبی:

خرس قطبی خرس بزرگیه که معمولا در قطب شمال زندگی می‌کنه. این خرس معمولا به عنوان خرس سفید یا خرس شمالی هم شناخته می‌شه. با توجه به گرم شدن زمین این موجودات در حال از بین رفتن هستند. خرس قطبی فقط در قطب شمال زندگی می‌کنه و بیشتر عمرش رو روی یخ‌های شناور می‌گذرونه. این حیوان بزرگ‌ترین جانور گوشت‌خوار خشکی و بزرگ‌ترین عضو خانواده خرس‌هاست و با سرمای اقیانوس منجمد شمالی به خوبی سازگار شده. این حیوان بین ۴ تا ۸ سالگی بالغ و آماده تولید مثل می‌شه و هر بار یک تا سه توله به دنیا میاره و ۲۵ تا ۳۰ سال عمر می‌کنه.


لاک پشت دریایی:

لاک‌پشت‌های دریایی ساکن تمام اقیانوس‌های جهان به جز قطب شمال هستند. این لاک‌پشت‌ها بین اقیانوس‌های جهان در حال سفر هستند. لاک‌پشتِ پشت‌تخت‌دریایی رو فقط می‌شه در سواحل شمالی استرالیا پیدا کرد. لاک‌پشت‌های دریایی معمولاً در دریا معلق هستند و برای همین از یک سیستم تنفسی بی‌هوازی سود می‌برند و می‌تونن با حبس نفس خود برای مدت زیادی در زیر آب بمونند. همچنین اون‌ها می‌تونند ریه‌شون رو به سرعت از اکسیژن پر و خالی کنند.

این لاک‌پشت‌ها تا ۸۰ سال عمر می‌کنند؛ چند دهه طول می‌کشه تا این گونه از لاک‌پشت‌ها به سن بلوغ جنسی برسند. پس از این زمان لاک‌پشت‌های ماده هر ۲ تا ۴ سال برای تخم‌گذاری به ساحل برمی‌گردند و در هر فصل ۱ تا ۸ لانه حفر می‌کنند. اون‌ها گودال‌‌های ۴۰ تا ۵۰ سانتیمتری حفر می‌کنند و ۵۰ تا ۲۰۰ تخم (بسته به گونه) در اون می‌گذارن. البته تا ۲۵۰ تخم هم در رابطه با لاک‌پشت پوزه عقابی گزارش شده. بعد لاک پشت ماده، لانه رو دوباره پر کرده و به اقیانوس برمی‌گرده. کل این فرایند ۳۰ دقیقه طول می‌کشه.

 

لاک پشت دریایی کمپ ریدلی:

این گونه از لاک‌پشت به خاطر گوشتش، مورد شکار فراوانی قرار گرفته و در حال حاضر هم در معرض نابودیه. محل زندگی لاک پشت کمپ ریدلی اغلب در آب‌های اقیانوس اطلس، سواحل شرقی آمریکا و خلیج مکزیکه. در آمریکا و مکزیک برای حفاظت از این لاک‌پشت‌ها در برابر شکار، دستگاهی ابداع کردن که به اون‌ها هشدار داده می‌شه تا از تور شکارچیان فرار کنند. از دلایل دیگه‌‌ای که باعث نابودی این گونه‌ی لاک پشت شده، آلودگی آب و فقدان زیستگاه مناسبه. از این رو سازمان‌های مربوطه اقداماتی رو جهت نگهداری اون‌ها و تسریع روند تولیدمثل‌شون انجام دادن تا این لاک پشت از لیست گونه‌های در حال انقراض جهان خارج بشه.

 

لاک پشت باهاماس:

لاک پشت‌هایی که در آبهای زیبای باهاماس زندگی می‌کنند، به شدت در معرض خطر هستند؛ به همین دلیل پروژه‌ای به حفظ این حیوانات در حال انقراض اختصاص داده شده. در این بین، لاک پشت‌های منقاردار یا همون پوزه عقابی و لاک پشت‌های آب‌های سبز بیشتر در خطر هستند. محققان در این پروژه در تلاش هستند تا زیستگاه ساحلی این لاک‌پشت‌ها گسترش پیدا کنه و در برابر تغییرات آب و هوایی هم در حفاظت کامل باشند.

 

لاک پشت چرمی:

لاک‌پشت‌چرمی (Leatherback Turtles) بزرگ‌ترین گونه لاک پشت دریاییه و مهاجرت در این گونه بسیار زیاده. جمعیت پشت‌چرمی‌ها، در سال‌های اخیر به دلیل شکار بی‌رویه تخم‌ها، آلودگی‌های دریایی مثل خوردن پلاستیک، گسترش و توسعه فضاهای ساحلی و شکارچیان کارخانه‌‌های شیلات، به شدت رو به کاهشه و با وجود تنوع محیط زندگی، گونه این حیوان دو زیست، با خطر انقراض مواجهه.

 

خرگوش آنگورا:

موهای پشم مانند خرگوش آنگورا بسیار بلنده و این خرگوش‌ها نرم‌ترین و ظریف‌ترین مو رو در بین نژادهای دیگر خرگوش‌ها دارند و می‌شه از اون‌ها برای تهیه لباس و کلاه‌‌های پشمی استفاده کرد. این نژاد از خرگوش از سال ۱۷۶۵ میلادی شناخته شده.

 

وشق ایبری:

وَشُق ایبری که گاهی به غلط سیاهگوش ایبری نامیده می‌شه یکی از گونه‌های کمیاب جهانه که در جنوب غربی اروپا یافت می‌شه. این حیوان که از رده پستانداران و تیره گربه‌سانان محسوب می‌شه و به عنوان یک گونه نادر در حال انقراض طبقه‌بندی شده.

 

ببر:

ببرها (Tigers) بزرگ‌ترین حیوان از خانواده گربه‌سانان هستند و امروزه چهار زیرگونه‌ی اون یعنی ببر مازندران، ببر جاوه، ببر بالی و ببر جنوب چین به دلیل تخریب زیست‌بوم، شکار بی‌وقفه و ناپیوستگی در زیستگاه منقرض شدن. اما پنج زیرگونه اون: ببر آمور یا ببر سیبری، ببر بنگال، ببر هندوچینی و ببر مالایا در تعداد بسیار محدود و در زیستگاه‌های دور از هم وجود دارن و متاسفانه تعدادشون به کم‌‌تر از ۳۰۰۰ رأس در سراسر آسیا رسیده.

 

ببر آمور (Amur tigers) در روسیه:

ببر سیبری یا ببر آمور که آخرین زیستگاهش در حال حاضر منطقه‌ای حفاظت شده در شرق سیبریه، گونه‌ای نایاب و رو به انقراضه. این ببر در گذشته در بخش‌های وسیعی از شرق و مرکز آسیا و شرق روسیه زندگی می‌کرده و گفته می‌شه ببر منقرض‌شده‌ی مازندران، نزدیک‌ترین نوع ببر، به ببر آموره. اگر خیلی خوش شانس باشید و با تورهای سافاری حرفه ای همراه بشید، شاید بتونید با دستگاه های پیشرفته‌ی ضبط فیلم، این حیوان کمیاب رو ببینید.

 

پلنگ برفی در هند:

پلنگ برفی یکی از عجیب‌ترین و زیبا‌ترین گربه‌سانان جهانه که در شبه قاره هند زندگی می‌کنه. اگر می‌خواهید سفری پرماجرا برای مشاهده این پلنگ زیبا داشته باشید، بهتره سری به پارک ملی همیس (Hemis National Park) در لداخ (Ladakh) در شمال هند بزنید. این پارک زیستگاه بسیاری از حیوانات در حال انقراض هست که پلنگ برفی از کمیاب ترین اون هاست. در این پارک می‌تونید در کمپ اقامت داشته باشید و از مناظر کوهستانی هم لذت ببرید.

 

پلنگ ابری:

پلنگ‌های ابری یکی از زیباترین حیوانات از گونه گربه‌سانان هستند که اغلب در جنگل‌های بارانی جنوب شرق آسیا، به ویژه مالزی پیدا می‌شن. اولین سفر اکتشافی در مورد گونه‌های نادر پستانداران، به بورنئو بود که فیل آسیایی، خرس آفتاب مالایایی و پلنگ ابری گونه‌های در حال انقراض در این جزیره شناسایی و معرفی شد. فرصت‌ها برای دیدن پلنگ ابری در مالزی بسیار نادره به همین دلیل محافظان حیات وحش دوربین‌هایی رو در قسمت‌های مختلف جنگل نصب می‌کنند تا حرکت این حیوان در شب رو ضبط کنند.

 

پلنگ آمور:

پلنگ آمور (Amur Leopard) از گونه‌ی پلنگ‌ها در شمال‌شرقی چین، شبه جزیره کره و مرزهای روسیه زندگی می‌کردن که امروزه این گونه در محدوده چین و کره به طور کامل از بین رفته و فقط حدود ۳۰ راس اون در نواحی شرقی روسیه موجوده. این گونه زیبا به دلیل ارزشمندی پوست خال خالش و همچنین دلایلی چون گسترش محیط انسانی و تغییرات آب و هوایی، جزء گربه سانانیه که به شدت در معرض انقراض قرار دارن.

 

پلنگچه:

پلنگچه (Ocelot) گونه‌ای از گربه‌سانان وحشیه که در آمریکای شمالی و مرکزی یافت می‌شه و جثه اون دو برابر یک گربه معمولیه. متاسفانه این حیوان خیره کننده به دلیل پوست زیبا و منحصر به فردش بسیار شکار می‌شه و هر چند که در حال حاضر در فهرست گونه‌های در حال انقراض قرار نمی‌گیره اما جمعیت اون‌ها به شدت رو به کاهشه و ممکنه در آینده نزدیک نام اون هم به این فهرست اضافه شه.

در مقاله‌ی بعد به سایر این حیوانات در حال انقراض می‌‌پردازیم.

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۷/۲۲

پاکزی را در شبکه های اجتماعی:
لینک فیسبوک پاکزی
لینک لینکدین پاکزی
لینک اینستاگرام پاکزی
لینک تلگرام پاکزی
لینک توییتر پاکزی

کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به شرکت اکسون ویژن سیستم میباشد.