رویایی به نام جنگل ابر

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۷/۱۰

۷ دقیقه مطالعه

جنگل ابر

این روزها به جایی رسیدیم که بعد از هر سفر، ممکنه این سوال ذهن ما رو به خودش مشغول کنه که: آیا باید جاهای دیدنی و طبیعت بکر شهر یا کشورمون رو به دیگران معرفی کنیم یا نه؟! در وهله اول شاید کمی عجیب به نظر بیاد ولی اگر کمی بیشتر تأمل کنیم، پاسخ در سوال نهفته ست؛ طبیعت بکر! فقط در یک صورت می شه به معرفی این مکان ها پرداخت و اون هم اینه که به افرادی معرفی بشن که فرهنگ لذت و استفاده از طبیعت رو بدونن، نه انسان نماهایی که هیچ ارزشی برای طبیعت قائل نیستن!

این روزها هرجا که پا می ذاریم، با کپه های زباله و درخت های آسیب دیده روبرو می شیم؛ مگه نه اینکه محیط زیست ینی محیط زندگی و انسان برای زندگی سالم و باکیفیت به محیط زیست سالم نیاز داره؟! این یک معادله ی کاملا منطقیه و جای تعجب زیادی داره که چطور بشر با دست خودش داره روز به روز به نابودی نزدیک تر می شه!

آیا واقعا نباید جاهای دیدنی و بکر معرفی بشن؟ یا ما هم می تونیم مثل باقی مردم دنیا، در کنار دوستی با طبیعت از این مناظر ناب لذت ببریم؟! همچنان امیدواریم که این اتفاق بیفته و وقوع اون هیچ راهی نداره جز فرهنگ سازی؛ فرهنگی که باید از خودمون و اطرافیان مون شروع بشه؛ باید آموزش به کودکان رو جدی تر بگیریم، چرا که اون ها نسل آینده رو می سازن و نگرش شون به زندگی و مسائل زیست محیطی، تأثیر زیادی در حفظ محیط زیست و زندگی بهتر آیندگان داره.

یکی از نمونه های طبیعی بسیار ناب و بکر که در حال نابودیه، جنگل ابر شاهروده. ابتدا این مکان رو معرفی می کنیم و بعد به آسیب هایی که توسط گردشگران و همچنین اقدامات عجیب بعضی مسئولان نسبت به این گنجینه ی شگفت انگیز و زیبا صورت گرفته، می پردازیم.

رویایی به نام جنگل ابر:

دیگه قدم زدن روی ابرها، رویا نیست؛ جایی هست که می شه پا فراتر از ابرها گذاشت؛ این رویا در جنگل ابر محقق می شه! آسمون مهمون زمین می شه و تا چشم کار می کنه ابره و ابر؛ ابرهایی که رقص کنان، آرام و باوقار هم چیز و همه کس رو در برمی گیرن؛ خنکا و لطافت ابرها، نفس کشیدن رو جور دیگری معنا می کنن و انسان از این همه آرامش و زیبایی به وجد میاد. شاید این بهترین تعبیر باشه: جنگل ابر فصل مشترک واقعیت و خیال!

جنگل ابر کجاست و چه ویژگی هایی داره؟

جنگل ابر در استان سمنان قرار داره؛ خیلی هامون فکر می کنیم، سمنان استانی کویری و خشکه و تا چشم کار می کنه بیابانه و بیابان! اما در نیمه اول سال، اگر همین بیابان رو بریم به سمت شمال، در ۴۵ کیلومتری شاهرود به جنگلی می رسیم که ابرها در آغوشش گرفتند! بیشترین دمای این جنگل 20 درجه سانتیگراد و کمترین دمای اون 6 درجه ست.

این جنگل یکی از منحصر به فردترین زیست بوم های ایران با گونه های نادر گیاهی و جانوریه. شاید باورش سخت باشه ولی در این مکان ما فرصت دیدن جنگل هایی ۴۰ میلیون ساله رو داریم؛ جنگل های ابر قسمتی از قدیمی ترین جنگل های دنیا هستن؛ جنگل های هیرکانی که میلیون ها سال قدمت دارن و از دوران ژوراسیک، یعنی دوره سوم زمین شناسی باقی موندند.

گونه های کمیاب گیاهی و جانوری:

جنگل ابر با مساحتی نزدیک به ۳۵ هزار هکتار در مسیر جاده شاهرود به علی آباد کول قرار گرفته و به خاطر همین وسعت زیاد، گونه های جانوری و گیاهی بسیاری رو در خود جای داده، ۸۵ گونه گیاهی از راش، بلوط، ممرز افرا، شیردار، توسکا، آزاد داغداغان، گونه های کلاه میرحسن، چوبک، اسپرس، دم روباهی، آویشن و شبدر به همراه گونه های گیاهی نادر مثل نارون، بارانک و سرخدار. اما مشهورترین گونه گیاهی اینجا، درخت اورس هست، درختی از گونه سروها.

گونه های جانوری اینجا هم کم نیست. حیواناتی مثل خرس قهوه ای، گرگ، پلنگ، خوک وحشی، شغال، روباه، خرگوش کل و بز، شوکا و مار و از پرندگان کبک، کبوتر جنگلی، بلدرچین، عقاب جنگلی، کرکس، شاهین، فاخته و قرقاول.

همچنین در یک فضای ۱۰۰ متری در این جنگل، ۴۰ نوع گیاه دارویی شناسایی شده؛ برای مثال از چهار تا پنج گرم عصاره سرخدار، ماده ضد سرطان رحم و تخمدان استخراج می شه! جنگل ابر بانک گیاهان دارویی ست.

دلیل تشکیل این ابرهای زیبا چیست؟

جنگل ابر شاهرود

جنگل ابر در مرز بین دو اکوسیستم گرم و بیابانی و معتدل و مرطوب قرار گرفته؛ همین‌ طور به خاطر در کنار هم قرارگرفتن دو ارتفاع بلند و پست جغرافیایی، آب و هوایی منحصر به فرد داره و زمانی که هوای علی آباد کتول بارانی یا ابری باشه و هوای شاهرود صاف و آفتابی باشه، می تونید رویایی طولانی، سرشار از ابرها رو ببینید!

رفتار گردشگران با جنگل ابر:

در همه جای دنیا مناطق بکر طبیعی، مقصدی مهم برای گردشگریه؛ گردشگران با صرف هزینه های هنگفت به این مناطق رفته و با بافت اصیل فرهنگی و طبیعی اون آشنا می شن؛ حتی با وجود شب نشینی های طولانی، موزیک، خوردن، نوشیدن و لذت های دیگه، طبیعت گردان با تفکر و فرهنگ خاصی وارد مناطق بکر می شن و با نهایت دقت، برای حفظ بافت طبیعی، به شناخت بیشتر فرهنگ بومی اون منطقه می پردازند؛ اما در بکرترین منطقه طبیعی و فرهنگی ایران، رخدادی تلخ در جریانه!

متاسفانه گردشگرانی که به این منطقه سفر می کنن، علاوه بر اینکه هرلحظه در حال تخریب زیست محیطی در این جنگل هستند، مناسبات فرهنگی این منطقه، به ویژه روستای ابر رو هم رعایت نمی کنن؛ شرایط اون قدر بغرنج شده که با پا گذاشتن به این جنگل زیبا، چیزی جز زباله نمی بینیم؛ با این که بسیاری از گروه های داوطلب یا NGO زباله ها رو از سطح جنگل جمع آوری می کنن، اما انقدر حجم اون ها زیاده که انگار تأثیر چندانی نداره!

تخریب این جنگل نه فقط از لحاظ زیبایی بلکه به دلیل داشتن گونه های نادر گیاهی، خطر مهمی به حساب میاد. 20 درصد گونه های گیاهی ایران از گونه های کویری، خزری، تپه ماهوری و میان وند در جنگل ابر تنفس می کنند.

جاده ای رو به ویرانی:

شاید این سوال پیش بیاد که آیا ساکنین مناطقی که از طبیعت بکر بهره مندند، حق برخورداری از امکانات توسعه مثل راه و جاده مناسب رو ندارن؟! البته که این طور نیست؛ اما نکته ای که درمورد جنگل ابر وجود داره، اینه که کارشناسان معتقدند احداث این جاده، به جنگل زیبای ابر و اکوسیستم منطقه آسیب جدی می‌ رسونه و ادامه عملیات راهسازی در این منطقه می‌ تونه این جنگل رو برای همیشه نابود کنه.

احداث این جاده می تونه باعث تخریب حداقل ۵۰ هکتار از جنگلهای هیرکانی، با تاج پوشش بالای ۸۰ درصد در طول مسیر احداث و برهم خوردن تعادل اکولوژیک منطقه بشه؛ با تخریب این جنگل‌ها فرسایش خاک شدت پیدا می کنه، آب استان سمنان با خطر جدی مواجه می شه و سفره‌های آب زیرزمینی از این موقعیت آسیب جدی خواهند دید.

از طرفی در حال حاضر برای دسترسی در این منطقه ۶ راه ارتباطی وجود داره. سه راه خاکی به موازات هم در محور روستای شیرین‌آباد و روستای ابر وجود داره که البته در یکی از اون ها باید با جیپ تردد کرد ولی می شه به راحتی با ریختن یک لایه آسفالت روی همون راه جیپ ‌رو، مشکل رو حل کرد، بدون اینکه نیاز به عملیات جدید یا تعریض وجود داشته باشه.

مشکل دیگه ای که با احداث این جاده پیش میاد، اینه که جنگل ابر به لحاظ جغرافیایی محل نشیمن ابرهای خزری در بیش از ۶ ماه ساله و تراکم مه در این منطقه و کاهش دید در طول ۶ ماه از سال به همراه سرمای استخوان ‌سوز منطقه، رانندگی در جاده مورد نظر رو خطرناک می ‌کنه و همین امر هزینه‌ های سرسام ‌آور مالی و جانی رو به بار میاره. ضمن اینکه مسیر موردنظر از دیدگاه طرح هندسی راه و معیارهای مهندسی راهسازی و راه و ترابری هم غیراصولیه.

آیا راهی برای نجات جنگل ابر وجود داره؟!

این روزها گروه هایی داوطلب به صورت مستمر در این جنگل مستقر می شن و به ادعای خودشون تا پای جان برای حفاظت جنگل ابر تلاش می کنن! اون ها قصد دارن اجازه احداث هیچ جاده آسفالته ای رو ندن و با تمام توان تلاش می کنن این جنگل رو به ثبت جهانی برسونن.

همچنین با رویکردهای آموزشی درباره حفاظت از محیط زیست که می تونه هم از طرف مسئولین صورت بگیره، هم این گروه های داوطلب و مردمی، به راحتی می شه خسارات ناشی از طبیعت گردی نادرست رو جبران کرد.

برای اطلاعات بیشتر در مورد راهکارهای حفاظت از محیط زیست، وبلاگ پاکزی رو دنبال کنید.

پاکزی

تیم تحریریه پاکزی ۱۳۹۷/۷/۱۰

پاکزی را در شبکه های اجتماعی:
لینک فیسبوک پاکزی
لینک لینکدین پاکزی
لینک اینستاگرام پاکزی
لینک تلگرام پاکزی
لینک توییتر پاکزی

کلیه حقوق مادی و معنوی این وبسایت متعلق به شرکت اکسون ویژن سیستم میباشد.